Kurban kavramı her ne kadar kesilen hayvan için kullanılsa da; esasen Allah'a yaklaştıran şey anlamına gelir. Kurbiyyet, karib olma, yani yakın olma ve kurban aynıdır. (Hac, 34,36; Kevser, 2)
Hicretten iki yıl sonra Efendimiz her Kurban Bayramı'nda kurbanını kesti. Gücü olanlara da emretti. Kesip etini dağıtın, paylaşın diye.
Hanefiler kurbanı vacib, diğer üç mezhep sünnet kabul etmiştir.
Bizler kurbanı, bayram günlerinde kesilen ve eti dağıtılan bir kurban işlemi olarak gördük hep. Ama bu ibadetin özünde; Yüce Allah'ın emrine boyun eğen İbrahim peygamber ve Allah'ın emrine bağlanan İsmail peygamberin teslimiyetleri var. Fedakarlık, samimiyet, dürüstlük temalarının hatırlanması vardır.
Bizim Kurban bayramlarında şunu düşünmemiz lazım.
Kestiğim kurbana layık mıyım? Acaba bu kurban benden razı mı? Helal paramla mı kurban kesiyorum? Bugün içimdeki kin, nefret, kibir, düşmanlık, öfke gibi hastalıkları atabiliyor muyum?
Kurban Bayramı'na karşı olanların hiçbir mazeretleri yoktur. Günde dünyada milyonlarca hayvan kesiliyor. Ve tüketiliyor. Kurban Bayramı'nda kesilen bu hayvanların ise her şeyden önce fakirlere dağıtılması var.
Kendi alın terinin başkalarıyla paylaşılması vardır. Neticede kişi kendisine Yüce Allah'ın verdiği bu nimeti yaratılma gayesine göre tüketiyor.
Burada önemli olan hayvanlara eziyet etmemektir. Onları koşullarına uygun ve eziyet etmeden kesmektir. Bu işi bilenlerin yapmasıdır. Aksi takdirde hayvana eziyet ettiğimizde günaha gireriz. Vicdanen rahatsız oluruz ve olmalıyız.
İslam fıkıhçıları daha az acı veren hangi yöntem varsa uygulanmasına - fıkhi ölçüler içinde- müsaade etmişlerdir.
Hayvan kesimhaneye götürülürken çekiştirilmemeli. Hayvanlar birbirlerinin gözü önünde kesilmemeli. Tamamen ölmedikçe; ayakları kesilmemeli. Hayvanlar aç bırakılmamalıdır.
Efendimiz; 'Her nefes alanın, hesabı ve hakkı var.' buyuruyor.